باب ولايت ، واجب است ولى قدرت بر ولايت و عهده دارى اشخاص را داشته باشد ، و بتواند امور آنان را اداره كند ، و آن كسى كه بر هر چيز قادر است خداى سبحان است و بس . و غير خدا هيچ كس قدرتى ندارد مگر به همان اندازه كه خدا به او داده ، و تنها كسى كه مالك هر چيز است خداست ، و غير او مالكى نيست مگر تنها آن مقدارى را كه خدا تمليكش كرده ، تازه آن مقدار قدرت كه به او داده خودش نسبت به آن نيز قدرت دارد ، و هر چه را تمليك كرده باز خودش مالك آن چيز هست ، پس يگانه ولى ، خداست و غير او كسى ولى نيست . * ( « وَمَا اخْتَلَفْتُمْ فِيه مِنْ شَيْءٍ فَحُكْمُه إِلَى اللَّه » ) * - اين جمله حجت چهارم بر انحصار ولايت در خداست . و اصولا بايد دانست كه حكم حاكم در بين دو نفرى كه با هم اختلاف دارند ، به معناى آن است كه حكم را محكم ، و حق را كه در بين آن دو نفر كه به خاطر اختلافشان در نفى و اثبات مضطرب شده تثبيت كند . و اختلاف ، گاهى در عقيده پيدا مىشود ، مثل اينكه يكى بگويد : خدا واحد است ، ديگرى بگويد بسيار است ، و گاهى اختلاف در عمل و يا چيزى كه مربوط به عمل است پيدا مىشود ، مثل اختلاف در امور زندگى و شؤون حيات . و بنا بر اين ، حكم از نظر مصداق با قضاء يكى مىشود ، اگر چه از نظر مفهوم مخالف يكديگرند . و اين حكم و قضاء وقتى تمام مىشود كه حاكم به نوعى از ملكيت ، مالك حكم و ولايت باشد ، هر چند كه دو طرف اختلاف اين ملكيت را به او داده باشند ، مثل اينكه دو نفر كه با هم نزاع دارند به شخص ثالث بگويند : تو بيا و در بين ما داورى كن . و در بين خود قرار بگذارند كه هر چه آن شخص گفت تسليم شوند . در اين مثال دو نفر طرف نزاع ، شخص ثالث را مالك حكم كرده‌اند و از جانب خود تسليم و قبول حكم را به او واگذارده‌اند تا آزادانه طبق آنچه به نظرش مىرسد حكم كند . پس آن شخص ثالث ولى آن دو نفر در اين حكم مىشود . و خداى سبحان مالك تمامى عالم است ، و به جز او مالكى نيست ، چون هر موجودى خودش و آثارش قائم به خداى تعالى است ، و در نتيجه او مالك حكم و قضاء به حق است ، هم چنان كه خودش مىفرمايد : « كُلُّ شَيْءٍ هالِكٌ إِلَّا وَجْهَه لَه الْحُكْمُ وَإِلَيْه تُرْجَعُونَ » « 1 » و نيز فرموده : « إِنَّ اللَّه يَحْكُمُ ما يُرِيدُ » « 2 » و نيز فرموده : « الْحَقُّ مِنْ رَبِّكَ » « 3 » .

--> ( 1 ) هر موجودى كه فرض شود هالك و فانى است ، مگر ظهور او . حكم تنها او را است ، و به سويش برمىگرديد . سوره قصص ، آيه 88 . ( 2 ) خدا هر حكمى اراده كند مىراند . سوره مائده ، آيه 1 . ( 3 ) حق از ناحيه پروردگار تو است . سوره آل عمران ، آيه 60 .